Değerli Meslektaşlarımız,
Avrupa Nöroloji Akademisi (EAN) ile Avrupa Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği (ESCMID) tarafından ortaklaşa hazırlanan “Erişkinlerde Enfeksiyöz Ensefalitin Tanı ve Tedavisi” kılavuzu Clinical Microbiology and Infection dergisinde yayımlanmıştır. Kılavuz aynı zamanda European Journal of Neurology dergisinde de eşzamanlı olarak yayımlanmıştır.
Bu kılavuz, 2010'dan bu yana yayımlanan ilk kapsamlı Avrupa kılavuzudur. GRADE metodolojisiyle hazırlanmış olup 16 klinik soruyu ele almaktadır. Klinik pratiğimiz açısından öne çıkan başlıklar şunlardır:
Asiklovir: Ensefalitten şüphelenildiğinde IV asiklovir mümkün olan en kısa sürede, ideal olarak hastaneye başvurudan sonraki ilk 6 saat içinde başlanmalıdır (güçlü öneri). Tedavi, görüntüleme ya da lomber ponksiyon (LP) beklenerek geciktirilmemelidir.
Multipleks PCR panelleri: Patojene özgü BOS PCR testinin yerine multipleks panellerin kullanılması önerilmemektedir (koşullu öneri). Gerekçe olarak, meta-analizde BioFire FilmArray ME panelinin HSV-1 için havuzlanmış duyarlılığının %76 bulunması gösterilmektedir. Multipleks panelde negatif HSV sonucu, tek hedefli HSV PCR ile doğrulanmalıdır.
Lomber ponksiyon: Kontrendikasyon yoksa LP başvurudan sonra en kısa sürede yapılmalıdır. Kafa içi basınç artışı bulguları varsa önce görüntüleme yapılmalıdır. Hastalığın ilk 3 gününde yapılan LP tanı koydurmazsa, klinik şüphe sürüyorsa 2–3 gün sonra tekrarlanmalıdır.
Görüntüleme: Tercih edilen yöntem MRG’dir. MRG ideal olarak ilk 24 saatte, en geç 48 saat içinde çekilmelidir.
Asiklovirin kesilmesi: HSV ensefaliti şüphesi düşükse veya başka bir tanı doğrulanmışsa asiklovir şu koşulların tümü sağlandığında kesilebilir: başlangıçtan 72 saat sonra alınan BOS’ta negatif HSV PCR, normal BOS lökosit sayısı ve MRG’de temporal lob tutulumunun olmaması.
Tedavi süresi: Kanıtlanmış HSV ensefalitinde en az 14 gün IV asiklovir verilmelidir. Yanıtsız veya immünsüpresif hastalarda süre 21–28 güne uzatılabilir.
VZV ensefaliti: Böbrek fonksiyonları normalse standart doz olarak 8 saatte bir 10 mg/kg asiklovir önerilmektedir. Kortikosteroid yalnızca vaskülit doğrulandığında eklenmelidir.
Kortikosteroidler: Kanıtlanmış HSV ensefalitinde kortikosteroid kullanımı için lehte ya da aleyhte öneri yapılamamıştır (GACHE ve DexEnceph çalışmaları).
Diğer başlıklar: Nöbet geçirmemiş hastalarda profilaktik antiepileptik başlanması önerilmemektedir. HSV ensefaliti sonrası klinik kötüleşmede BOS’ta anti-NMDA reseptör antikorları araştırılmalıdır. Tüm hastaların rehabilitasyon değerlendirmesine erişimi sağlanmalıdır.
Kılavuzda ayrıca klinik bulgulara ve risk faktörlerine göre olası etkenler, LP kontrendikasyonları, BOS antikor testleri ve bir tanı-tedavi algoritması da yer almaktadır. Kılavuz açık erişimlidi.Tüm üyelerimizin incelemesini öneririz.
Kaynak: Granerod J, Sellner J, Stahl JP, et al. Diagnosis and management of infectious encephalitis in adults: Guidelines from the European Academy of Neurology and European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases. Clin Microbiol Infect 2026. https://doi.org/10.1016/j.cmi.2026.03.009
Saygılarımızla,
Türkiye EKMUD Yönetim Kurulu
